Biologische wijn

Biologische wijn wordt gemaakt met druiven die geteeld worden op een gecertificeerde biologische wijze. Het klinkt evident maar toch zijn er heel wat polemieken ontstaan rond de benaming ‘biologische wijn’. Het is pas sinds 2012 dat men officieel kan spreken van “biologische wijn”, want voordien sprak men over “wijn gemaakt van biologisch gecertificeerde druiven”. Dat kwam vooral doordat het vinificatieproces niet werd opgenomen in het lastenboek voor biologische wijn . Op die manier kon men natuurlijk niet een “biologisch” eindproduct garanderen tot in het glas.

Gelukkig is deze situatie rechtgezet en krijgt men eindelijk erkenning voor deze milieuvriendelijke productieprincipes. Het woord “biologische wijn” mag nu voluit op de fles staan.

Een wijnboer die biologisch werkt, behandelt zijn wijngaard, druivenstokken, druiven en wijn zo natuurlijk mogelijk. Zo gebruikt hij bijvoorbeeld geen genetisch gemodificeerde organismen, en uiteraard worden er geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen (pesticiden, herbiciden, insecticiden) ingezet om ziekten of insecten in de wijngaard te bestrijden.
In plaats daarvan kiest de biologische wijnboer voor natuurlijke oplossingen, o.a. natuurlijke vijanden; lieveheersbeestjes die bladluizen lusten. Natuurlijke, doch gecontroleerde begroeiing stimuleren zorgt voor meer biodiversiteit en zelfregulering van sommige plagen.

Uiteraard moet een biologische wijnboer waakzamer zijn en liggen de (manuele) werkuren hoger in de wijngaard. Sommige natuurlijke bestrijdingsmiddelen zijn toegelaten in de biologische wijngaard, zoals Bordelese pap (bouille Bordelaise). Dit is een mengeling van kopersulfaat en kalk, sterk herkenbaar aan de blauwe kleur. Kopersulfaat is een bestrijdingsmiddel tegen schimmelziekten.
Het is overduidelijk dat biologische wijnbouw voor een gezondere bodemkwaliteit en biodiversiteit zorgt.

Toch zijn er enkele kanttekeningen. Bordelese pap kan nefast zijn voor de bodem bij overmatig gebruik. Deze stoffen hopen zich op en hebben een negatieve impact op nuttige parasieten en schimmels. Daarom liggen de gebruikte hoeveelheden koper en zwavel in de biologische wijnbouw lager dan in de conventionele wijnbouw. Er wordt ook steeds meer geëxperimenteerd met alternatieven, zoals resistentere druivensoorten, en plantaardige bestrijdingsmiddelen.

Wat betreft het vinificatieproces, verbiedt de vernieuwde Europese wetgeving heel wat toevoegingen en processen die nog steeds worden gebruikt in de conventionele wijnbouw. Het sulfietgebruik is ook sterk beperkt in vergelijking met de conventionele wijnen. Sulfiet komt ook natuurlijk voor in wijn, naast zijn anti-oxidatieve kwaliteiten heeft het ook een antiseptische werking. Conventionele wijnen hanteren limieten tot maximaal 150 mg/l bij rode wijn en 200 mg/l bij witte wijn (voor zoete wijn is dit 390 mg/l ). Bij de biologische wijnen moeten deze waarden minstens 50 milligram per liter lager liggen. Sommige van onze wijnmakers gaan echter beduidend verder en voegen nauwelijks of helemaal geen sulfiet toe aan de wijn.

Het belangrijkste element in de biologische wijngaard is de verhoogde kwaliteit van de bodem. Een gezonde bodem zorgt voor goede structuur, textuur en drainage, met voldoende voedingsstoffen en een grote diversiteit aan micro-organismen. Dit zorgt uiteindelijk ook voor complexere wijnen. Uiteraard zorgt de wijnmaker voor het eindproduct, maar het gebruik van gezonde druiven is essentieel om kwaliteitswijn te kunnen maken.
Kortom: hoe gezonder de druif, hoe minder er gecorrigeerd moet worden tijdens het vinificatieproces.

Zo werken we enkel en alleen met gecertificeerde wijnboeren en is ons bedrijf ook onder controle van controleorganisme Certisys.
Sommige landen hebben naast het Europees bio-label ook een nationaal keurmerk.

Biodynamische wijn

De biodynamische wijnbouw hanteert dezelfde uitgangspunten als de biologische wijnbouw, maar gaat nog een aantal stappen verder. Deze benadering is gebaseerd op de antroposofische theorie van Rudolph Steiner (1921), en die later verder werd uitgewerkt is door Maria Thun.

In deze theorie wordt de natuur opgedeeld  in de vier elementen aarde, water, lucht en vuur. Ook de druivenstok bestaat uit deze vier elementen: het wortelstelsel is het element aarde, de bladeren zijn het element water, de bloemen zijn de lucht en de druiven zijn het vuur. Deze elementen zijn allen met elkaar verbonden en wisselen onderling energie uit.

De vier elementen worden beïnvloed door de kosmische cycli, dat wil zeggen door de veranderingen in de stand van zon, maan, sterren en planeten. Voor elk van de vier elementen bestaat er een gunstige periode in de maancyclus. Zo heeft de bemesting van de wijngaard bijvoorbeeld het meeste effect als dit gebeurt wanneer de maan tegenover een van de aardetekens van de dierenriem (Stier, Maagd of Steenbok) staat. Alle werkzaamheden in de wijngaard en in de kelder worden afgestemd op deze kosmische cycli en vinden dus plaats op het moment dat de stand van zon, maan, sterren en planeten het meest gunstig is.

Net als in de biologische wijnbouw ligt ook in de biodynamische wijnbouw de focus op de vitaliteit van de bodem. Om de levenskracht van de bodem te optimaliseren gebruikt men, naast compost, allerlei biodynamische preparaten. Twee belangrijke middelen zijn bijvoorbeeld hoornmest (bodemversterkend) en hoornkiezel (plantversterkend). Deze middelen maak je door respectievelijk koemest of kwarts in een koehoorn te stoppen en deze vervolgens 6 maanden te begraven. Hierna kan het middel in de wijngaard gebruikt worden. Een ander voorbeeld zijn preparaten van o.a. duizendblad, kamille of brandnetel die toegevoegd worden aan de compost om deze te activeren. De geactiveerde compost zorgt voor een optimale vitaliteit en evenwicht in de bodem.

Het gebruik van koper en zwavel is ook toegestaan in de biodynamische wijnbouw. Chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen, genetisch gemodificeerde organismen en kunstmest zijn net als in de biologische wijnbouw verboden.

Controleorganismen

We werken al meerdere jaren samen met gepassioneerde en betrouwbare wijnboeren, maar vertrouwen is niet voldoende om onze aanpak hard te maken.

Zo werken we enkel en alleen met gecertificeerde wijnboeren en is ons bedrijf ook onder controle van controleorganisme Certysis.

Elke land heeft zijn eigen keurmerk om biologische producten te herkennen. Zie hieronder :

ab logo eco vin eko logo

Sinds juli 2012 is er ook één overkoepelend, verplicht Europees keurmerk voor alle verpakte biologische producten:

organic_farming_logo

 

 

 

 

Het keurmerk voor biodynamische wijnen :

logo biodynamie

 

 

 

                                                                      

Natuur wijn:

Natuur wijn is een strekking die rond 2010 sterk gegroeid is binnen de wijnsector. Voor talrijke wijnboeren was het ook een manier om zich te differentiëren met de toenmalige wetgeving rond biologische wijn. Toen was er nog geen Europese wetgeving voor biologische vinificatie, waardoor er geen onderscheid was met conventionele vinificatietechnieken. De keuze voor natuurlijke vinificatie was toen vooral een “statement”. Hoewel er sinds 2012 wel een Europese wetgeving voor biologische wijn geldt, zijn er wijnbouwers die nog een stap verder willen gaan. Deze kiezen dan voor natuurwijn.

Doch moet men erkennen dat “natuurwijn” geen officiële erkenning heeft en dus niet wordt gecontroleerd door een extern controleorganisme met een bijhorend lastenboek. Wat maakt dat de interpretaties over “natuurwijn” soms variëren.

Er zijn echter een aantal algemene richtlijnen die naar voor worden geschoven door het onafhankelijk organisme AVN (Association des Vignerons Naturels). Deze richtlijnen fungeren als een voorlopige definitie van wat natuurwijn hoort te zijn.

Natuurwijn steunt op het principe van de ‘0-interventie’. In concreto gaat een natuurlijke wijnbouwer geen (fytosanitaire) producten gebruiken in de wijngaard, al wordt hij daar niet op gecontroleerd. Dit zijn dezelfde principes als biologische wijn. Ook is manuele oogst een basisprincipe.

In de kelder worden er geen producten toegevoegd aan de vinificatie. Enkel een minieme toevoeging van sulfieten net voor de botteling wordt getolereerd. In principe zal een wijn zonder toegevoegde sulfieten sneller evolueren (oxideren) gezien de wijn niet beschermd wordt met dit bewaarmiddel. Hoe dan ook wil dat niet zeggen dat alle natuurlijke wijnen niet kunnen verouderen. Sommige vinificatietechnieken als de “sur lie”-rijping (op de droesem) bieden een natuurlijke bescherming tegen oxidatie. Het verwerken van de druiven in een 100% inerte (zonder zuurstof) omgeving kan ook een oplossing zijn. Een onberispelijke hygiëne in de kelders is ook een bepalende factor voor het maken van kwalitatieve natuurwijn. 

Fair Trade wijn:

Fair Trade staat voor “eerlijke handel” en is gericht op het ondersteunen van lokale producenten door hen een eerlijke prijs aan te bieden voor hun producten. Binnen de wijnsector zijn deze voornamelijk gesitueerd in Chili, Argentinië en Zuid-Afrika.

De meeste wijndomeinen waarmee we werken worden gecontroleerd door Fairtrade Labelling Organization (FLO). Het is een onafhankelijke internationale organisatie die in de producerende landen toezien op het naleven van de afspraken. Ook ondersteunen ze de producenten in ontwikkelingstrajecten t hen nog meer te professionaliseren.

Om als wijnboer voor Fair Trade in aanmerking te komen moet je aan strenge kwalitatieve richtlijnen voldoen. Fair Trade houdt streng toezicht op bijvoorbeeld gebruik van chemische middelen in de wijngaard. Veel Fair Trade wijnboeren zijn dan ook biologisch.

Label FLO :

fairtrade logo

Sinds kort is er ook een andere organisatie actief binnen de certificering van fairtrade producten, nl IMO – Fair For Life. Deze hanteren andere voorwaarden dan FLO maar zetten zich ook in voor eerlijkere verloning van de producenten in het Zuiden.

Label IMO:

fair trade logo